THY, Pegasus, Ajet İran uçuşlarını durdurdu

ABD’nin İran’daki tüm havayolu şirketlerini ve iş yaptığı bağlantılı firmaları yaptırım altına almasının ardından Türkiye’den kritik bir adım geldi. Türk Hava Yolları (THY), Pegasus ve AJet, İran’a yönelik tüm uçuşlarını askıya aldı.

Alınan bu karar, ABD Hazine Bakanlığı’nın İran havacılık sektörüne yönelik genişletilmiş yaptırımlarının fiilen yürürlüğe girmesiyle aynı döneme denk geliyor. Şirketlerin rezervasyon sistemlerinde Mart 2027’ye kadar İran’daki uçuş noktaları görünmezken, seferlerin bu tarihten sonra yeniden başlayacağına dair resmi bir taahhüt de bulunmuyor.

Başta THY olmak üzere İran’a uçulan noktalar arasında Tahran, Meşhed, Tebriz, Şiraz ve İsfahan geliyor. Aynı zamanda İranlı bir çok şirket Türkiye’ye hem tarifeli hem de tarifesiz (charter) seferler düzenliyor.

Kapsamı neden bu kadar geniş

Trump yönetiminin “Operation Economic Outcast” adı verilen hamlesi, 8 Eylül 2026’da OFAC tarafından duyuruldu. Daha önce yaptırım listesinde olmayan 27 İran havayolu şirketi SDN listesine alındı.

Aynı anda, yabancı havayollarının ABD menşeli veya ABD parçası içeren uçaklarla İran’a uçmasına izin veren genel lisanslar (General License J-1 dahil) askıya alındı. Geçiş süresi 23 Eylül 2026 olarak belirlendi.

Alınan bu karar, yalnızca Boeing uçaklarını değil, ABD üretimi parça barındıran Airbus uçaklarını da kapsıyor. Dünya ticari filolarının büyük bölümü bu kategoriye girdiği için, yabancı şirketlerin İran’a sefer düzenlemesi artık özel lisans gerektiriyor.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, 21 Eylül’de CNBC’ye yaptığı açıklamada net konuştu: “23 Eylül’den itibaren İran merkezli havayollarının uluslararası faaliyetleri fiilen duracak”.

Havalimanlarının bu uçaklara yakıt, yer hizmeti veya bilet satışı sağlamaması gerektiğini vurgulayan Bessent, aksi halde ilgili şirketlerin dolar sisteminden çıkarılma riskiyle karşı karşıya kalacağını söyledi. Konuya vakıf kaynaklar, Türk şirketlerinin bu riski göze alamadığını belirtiyor. Türkiye’nin ABD finans sistemi ve uçak kiralama/bakım zincirleriyle olan entegrasyonu, ikincil yaptırım tehdidini ciddiye almayı zorunlu kılıyor.

Önemli bir pazar kapandı

İran’ın önde gelen özel taşıyıcılarından Mahan Air, Türkiye havacılık otoritelerinin kararı doğrultusunda 21 Eylül 2026’dan itibaren İstanbul ve Ankara uçuşlarını ikinci bir duyuruya kadar durdurmuştu.

Son seferler 20 Eylül’de yapılmıştı. Mahan Air, kararın Türkiye tarafındaki talimatlardan kaynaklandığını duyurdu; Washington’ın son yaptırım paketinde Türkiye bağlantılı bazı şirketlerin de hedef alınması bu sürecin arka planında yer alıyor. Irak’ın da benzer şekilde İran taşıyıcılarına kapılarını kapatmaya hazırlandığı belirtiliyor.

DHMİ 2025 faaliyet raporundaki uluslararası uçuş istatistiğinde İran hattında 2024’de 20.949 sefer yapıldı. Bu rakam yaklaşık yüzde 9,6’lı düşüş ile 18.932 sefer gerçekleştirildi. Günde ortalama 50’nin üzerinde sefer ağırlıklı İstanbul, Sabiha Gökçen, Ankara Esenboğa’dan Tahran, Meşhed, Tebriz, Şiraz, İsfahan’a yapılıyor.