12.10.2026

Geçtiğimiz hafta AirTürkHaber’in kardeş yayını ve Türkiye’nin tek havacılık dergisi FLAP Magazin’in bu hafta dağıtıma girecek olan sayısında Pegasus Rota sayfaları için Stockholm’deydik.

İskandinav ülkeleri insanlarıyla, temiz kentleriyle, pırıl pırıl toplu ulaşım araçlarıyla, AB ülkeleri arasında her zaman farklı bir yer edinmiş durumda.

Tabi bu farklılık ilk önce havalimanında başlıyor.

İskandinavya’nın üçüncü büyük havalimanı olan Arlanda, açık konuşmak gerekirse şu ana kadar Avrupa ülkeleri arasında açık ara en temiz ve ulaşımı en kolay havalimanı oldu bizim için.

Konumuza gelirsek..

Ab ülkelerinin “güvenli giriş-çıkış” adı altında başlattığı ve sözde hızlı geçiş sistemi diye allayıp-pulladığı dünyanın en saçma pasaport kontrol sistemi olan EES’ye şimdiye kadar en sert tepki sadece Ryanair’den geldi ve gelmeye de devam ediyor.

Avrupa’nın en hızlı taşıyıcısı olan Ryanair’in, bu konudaki çıkışları kesinlikle gerçek önem taşıyor.

Son olarak geçtiğimiz ay, AB’nin yaz sezonu boyunca EES’de uyguladığı geçici esnekliğin 6 Eylül’de sona ermesinin ardından Avrupa Komisyonu’na süreyi Nisan 2027’ye kadar uzatma çağrısında bulundu.

Havayolu, yaz döneminde Krakow, Lizbon, Milano ve Roma gibi havalimanlarında sınır kontrolü bekleme sürelerinin 2-3 saati aştığını belirterek sistemdeki sorunların henüz giderilmediğini savundu.

Ryanair’e göre bazı havalimanlarında biyometrik işlem kiosklarındaki teknik sorunlar, personel eksikliği ve uzun işlem süreleri uçuşlara direk olumsuz yönde yansıyor.

Şirket, geçici esnekliğin kaldırılmasının kışın devam eden yoğun dönemlerde yolcuların daha fazla gecikmeyle karşılaşmasına kesin neden olacağını açıkladı.

Ryanair Operasyon Direktörü Neal McMahon, yolcuların EES’nin uygulamaya alınmasındaki sorunların bedelini ödememesi gerektiğini belirterek, havalimanları ve sınır makamlarına sistemi iyileştirmeleri için daha fazla süre verilmesini istedi.

Tabi şimdiye kadar yapıldığı gibi, bu çağrıya da AB ülkelerinden henüz bir cevap gelmiş değil.

Şimdi..

Dedik ya geçtiğimiz hafta Arlanda Havalimanı’nı deneyimledik diye.

Medeniyette olsun, teknolojik gelişmelerde olsun AB ülkelerinin fazlasıyla önünde olan Stockholm’e giriş kapısı olan Arlanda’da EES’ye dair en ufak bir uygulama yok.

Burakın uygulamayı, izi dahi yok. Ne girişte, nede çıkışta AB havalimanlarında kurulu olan EES kioskları bile yok.

Paşa paşa, bildiğiniz sistemle pasaport polisinin karşısına geliyorsunuz ve kısa bir incelemenin ardından, hop dakikalar içerisinde Stockholm’e girişiniz gerçekleşiyor.

Peki..

1995 yılında Avrupa Birliği’ne katılan ve 1996 yılından bu yana Schengen Bölgesi olan İsveç, AB’nin EES sistemine üye olmasına rağmen neden şu ana kadar uygulamaya geçmiyor?

Tabi bunu havalimanında bir yetkiliye sorduk, cevabı önce adamın yüz ifadesi verdi.

Hani bir şeye “ne gerek var” gibilerinden bakarsınız ya, tam olarak öyleydi. Sonrasında ise çok kısa “henüz sağlıklı işleyemediğini görüyoruz” dedi.

Şu meşhur İsveç felsefesinde “Lagom” kültürünün öğütlediği gibi, “Her şeyin tam kararında olmasını ve sadeliği en iyi yansıtan yaşam biçimi”nin İsveç’in ruhuna işlediğini daha Arlanda Havalimanı’nda şak diye görüyorsunuz.

EES’nin müthiş buluş olduğu yalanının arkasına gizlenen Avrupalı mucitlere kapak olur bu.

Hepinize iyi uçuşlar olsun..