08.09.2025

İnsan kaynaklı gecikmeler havayollarının günümüzde en büyük kabusu olmaya devam ediyor.

Gecikmelerde, check-in yapıldıktan sonra valizleri uçağa giden kendisi ortalıkta olmayan yolcu sorunu, kabine sokuşturulmaya çalışılan fakat hacmi nedeniyle baş üstü alanlara sığmayan bagajların tekrar uçak altına gönderilmesi gibi vs. yolcu kaynaklı sorunlar ipi göğüslerken şimdi bambaşka bir tür daha çıktı.

İşi bilmeyen Hava Trafik Kontrolör’leri (ATC) kaynaklı gecikmeler.

Buda nereden çıktı diyeceğiniz yeni gecikme sorununun uçuşlara yansıması aslında öyle böyle değilmiş.

Meseleyi enine boyuna araştırıp resmi raporlarıyla ortaya döken İrlandalı ucuzcu Ryanair oldu.

Şimdi sıkı durun; Havayolunun oraya koyduğu sonuçlara göre 2025 yılının başından bu güne kadar sadece 9 ayda Avrupa Hava Sahası’nda, hava trafik kontrolörlerinden kaynaklı uçuş iptalleri ve gecikmelerden etkilenen yolcu sayısı 21 milyondan fazla.

Bu dev rakamın bir bölümüne hava trafikçilerin grevleri neden olurken, geri kalan önemli bir bölümü ise yine ATC’lerin kronik kötü yönetimi ve kötü performans sergilemeleri olarak öne çıktı.

İnsanı şaşırtacak derecede gecikmelerden etkilenen yolcu rakamlarının ortaya çıktığı araştırmanın altındaki imza ise, teknik nedenlerin dışında insan faktörüyle yaşanan gecikmelerin en sıkı takipçisi olan Ryanair’in CEO’su Michael O’Leary’e ait.

Bu durumun “kabul edilemez ve sinir bozucu” olduğunu söyleyen O’Leary, AB Komisyonu ve Ulusal Hükümetleri suçlayarak, yüksek ücretler ödenmesine rağmen yeterli ATC personelinin sağlanmadığı ve gerekli denetimlerin yapılmadığının da altına çizdi.

Ryanair’in yayınladığı beceriksiz ATC kaynaklı gecikme raporunda en kötü ülkelerde Fransa başı çekerken onu İspanya, Almanya, Birleşik Krallık ve Yunanistan takip etti.

Hava trafiği yönetiminde en verimli ülkeler ise; Bulgaristan, Danimarka, Slovakya, Hollanda ve Belçika olarak öne çıktı.

Ryanair’in raporunda Avrupa ayağındaki iyi ve kötüler listesinde bana kalırsa Türkiye’nin en iyi olarak ayrı bir kategoride yeralması gerekirdi.

Çünkü..

Türkiye hava sahasını kullanan standart trafiğe uzun bir süredir hiç hesapta olmayan ülkeler eklendi.

Suriye, İsrail, İran ve Ukrayna hava sahalarında yaşanan sıkıntılar şimdiye kadar bizim hava sahamızdan geçmeyen onlarca ülkenin gün içerisinde binlerce uçağı trafiğimize ekledi.

Bu sürpriz misafirlerin yanı sıra bizim artan filolarımızın hava trafiğimize etkisi de hesaplanınca Türk ATC’lerin ne kadar yetenekli olduğu da ortaya çıktı.

Ayrıca bu yetenek sadece ATC’lerle sınırlı değil.

Hepiniz tanık oluyorsunuzdur Avrupa meydanlarında yaşanılan yer hizmetlerindeki “ağır yeteneksizliklere.”

İnsanı çileden çıkaracak derecede iş bilmeyen yer personelleriye bugün Avrupa’nın her şehrinde karşılaşırsınız.

Bizde ise..

Devasa büyüklüğü ve yolcu hacmiyle İstanbul Havalimanı, ebatlarına göre akıl almaz trafik rekorları kıran Sabiha Gökçen Havalimanı, turizmin başkenti Antalya, İzmir gibi meydanlarımızda gerek ATC’ler olsun gerekse yer hizmetleri görevlileri olsun kesinlikle takdire şayan iş çıkartıyorlar.

İşin özeti; Bugün Avrupa’nın en güçlü havayolu Ryanair, Avrupalı ATC’leri resmen “iş bilmez” ilan etti.

Maşallah bizimkilere diyelim.

Hepinize iyi uçuşlar olsun..