24.08.2026

C-130 Herkül uçağı ABD Lockheed şirketi tarafından üretilmiş orta sınıf bir nakliye uçağıdır. İlk uçuşunu 1954 de yaptı. İkibin beşyüzden fazla üretildi ve altmıştan fazla ülke tarafından kullanıldı ve hala kullanılmakta. Bozuk satıhlara iniş kalkış yapabilen bu uçağın çok çeşitli versiyonları var. Hava Kuvvetlerimizde de kullanılan bu uçak 1964 te hizmete girmiştir. Peki bu efsane uçak bir uçak gemisine inebilir mi?

ABD ikinci dünya savaşına girdikten sonra Japonya‘ dan Pearl Harbour baskının öcünü almak için yollar aramaya başladı. Bu işi efsane pilot Yarbay Jimmy Doolittle üstlendi. 18 Nisan 1942 de Doolittle gereksiz tüm ağırlıkları alınmış sadece yakıt ve bomba taşıyan on altı B-25 Mitchell uçağı ile Hornet uçak gemisinden kalkarak Japonya ana karasını bombalamayı başardı. Ancak uçakların yakıtı bittiği için çoğu on iki saatlik uçuştan sonra zar zor  Çin ana karasına düştü veya mecburi iniş yapabildi. Jimmy Doolittle sonraki yıllarda general oldu.

Uçak gemisinden kalkan B-25 Mitchell ve Jimmy Doolittle

Peki kanat açıklığı yaklaşık 21 metre olan B-25 Mitchell uçağı uçak gemisinden kalkabilirse; 40 metre olan C-130 Herkül inebilir mi? Ve bu kulağa çılgınca gelen şey neden denensin?

1960 lı yılların başında ABD Deniz Kuvvetleri uçak gemileri ve kara üsleri arasında kullanılan 1500 kg taşıma kapasiteli ve 300 mil menzilli Grumman C-1 Trader uçağı yerine kullanılmak üzere daha büyük bir uçak arayışına girdi. Bu uçaklar kısaca COD (Carrier on board Delivery) olarak bilinir.

Grumman C-1 Trader

Yapılan incelemer sonunda C-130 da karar kılındı ve ABD Deniz piyadelerine ait BuNo149798 kuyruk nolu KC-130F tanker uçağı seçildi. Denemelerden önce Lockheed tarafından bu uçağın fren ve antiskid sistemlerine modifikasyon uygulanarak geliştirildi. Burun dikmesi ve tekerleri daha etkin hale getirildi. Kanat altındaki yakıt ikmal sistemleri söküldü.

James H. Flatly ve aynı ismi taşıyan II. dünya savaşı ası babası

Uçuş ekibinin başına Deniz Kuvvetleri test pilotu Teğmen James H. Flatly getirildi. İkinci pilotluğa Binbaşı W.W. Stoval ve  Ed Brennan da uçuş mühendisi olarak atandı. Lockheed test pilotu Ted Limmer da bu ekibe eşlik etti. Kara pistlerinde yapılan test uçuşlarından sonra 30 Kasım 1963 de açıkta bekleyen USS Forrestal uçak gemisine ilk inişini yaptı. Uçağın iniş bölgesinin orta kısmı özel bir çizgiyle boyanmıştı. Çünkü uçak tam ortaya yani bu çizgiye indiğinde kanat ucuyla geminin komuta kulesi arasındaki mesafe sadece dört metreydi.

KC-130F USS Forrestal üzerinde

Sonuçta bu ekip uçak gemisine 29 “touch and go” 21 tam iniş (full stop) ve 21 kalkış yaptı. Bu iniş ve kalkışlarda hook (kanca) ve fırlatma sistemi gibi hiç bir yardımcı sistem kullanılmadı. Ancak çok ince bir ayrıntı vardı. Bu testlerin yapıldığı gün esen rüzgar kafadan (eskilerin deyimiyle tam yatağından) 40 knot ve üzerindeydi ve bu inişte çok büyük avantaj demekti.

Yapılan testler sonunda tüm ekibe Deniz Kuvvetleri madalyası verildi. 1955 de denize indirilen USS Forrestal 1993 de servis dışı kaldı. 1962 de fabrikadan çıkan BuNo149798 seri nolu KC-130F uçağı 2005 e kadar ABD Deniz piyadelerine hizmet etti. Şimdi ABD Deniz Kuvvetleri Hava müzesinde sergileniyor.

Testler esnasında çekilmiş kareler

BuNo149798 Deniz Müzesinde ve ilk tam inişten sonra gemi personeli tarafından buruna yazılan “Anne bak kanca yok“ yazısı

James H. Flatly ABD Deniz Kuvvetlerinde uçmaya devam etti ve Tuğamiral oldu. 1987 de emekli oldu ve Aralık 2025 te hayata veda etti,

Tabii ki bu test boşuna yapılmamıştı. Testlerden önce Deniz kuvvetleri tarafından aranan en önemli koşul  yaklaşık 11 ton yükle 2500 mil menzildi. Testlerden alınan matematiksel sonuçlara göre  C-130 seçilemedi.

Grumman C-2 Greyhound

1964 yılında ilk uçuşunu yapan Grumman C-2 Greyhound uçağı 1966 yılında ABD Deniz Kuvvetlerinde COD görevine başladı.

SEVGİYLE KALIN!