15.09.2025

Enver Akoğlu 1898 yılında Çengelköy/İstanbul’da doğdu. Babası Ferik Ahmet Paşa, annesi Ayşe Seniye hanımdır. Kardeşler ise Malike, Semiha, Halid, Fatma ve Handan’dır. İlkokuldan sonra beş sene Galatasaray Lisesinde okumuş ve burada Fransızca öğrenmiştir. Daha sonra asker olmaya karar vererek Kuleli Askeri lisesine girmiştir. Ancak bu dönemde devam eden Birinci Dünya Savaşı nedeniyle öğrenciler Liseyi bitirir bitirmez Subay adayı olarak birliklere gönderilmeye başlandı.

16 Mart 1920 de İstanbul’un işgal edilmesi ile birlikte İngilizler, Kuleli Askeri Lisesini Ermenilere “yetiştirme yurdu” olarak verdiler. Kuleli binasına Ermeni bayrağı çekildi. Kuleli öğrencileri ise çeşitli birliklerde dolaştıktan sonra Kağıthane’de çadırlı ordugahta kalmaya başladılar. Daha sonradan üst sınıflarda olanların sayımında eksiklikler çıkmaya başlayınca bunların Kurtuluş savaşına katılmak için Anadolu’ya geçtikleri tespit edildi. Bunlardan biri de Enver Akoğlu’dur.

Ankara Cebeci’de bulunan Abidin Paşa köşkü talimgah haline getirilmişti ve burada İstanbul’dan kaçan Harp Okulu ve Kuleli öğrencilerine kırk beş gün eğitim verildikten sonra Asteğmen rütbesi ile birliklere gönderiliyordu. Asteğmen Enver Akoğlu’da eğitimden sonra 2. Kolordu, 7. Fırka 23. Piyade Alayı 11. Bölük takım subaylığına tayin oldu. Kurtuluş savaşında Sakarya Meydan Muharebesi ve Büyük Taaruza katıldı. Kurtuluş Savaşından sonra “İstiklal Madalyası” aldı.

O zamanlar geçerli lisan olan Fransızcayı iyi konuştuğu için savaştan yirmi gün sonra “Kuvayı Havaiye Müfettişliği” emrine verilmiş ve havacı olmuştur.

O dönemde İzmir’e taşınmış olan Hava Okulunda 16 Aralık1922/1 Ocak 1924’e kadar havacılık eğitimi almış ve daha sonra Eskişehir Tayyare taburuna tayin olmuştur.

Havacı Teğmen Enver Efendi

26 Kasım 1924 tarihinde Fransa’daki Ester Tayyare okuluna gönderilmiş ve okulu 30 Nisan 1926 da “Çok İyi” derece ile mezun olmuş ve Eskişehir Tayyare Taburu 6. Tayyare Bölük Komutanlığı emrine pilot olarak atanmıştır.

Yabancı dil bilgisi ve üstün pilotluk yetenekleri ile öne çıkan Teğmen Enver efendi 30 Ağustos 1927 de Üsteğmenliğe terfi eder. 1929 da Diyarbakır’a tayin edilir. Bu yıllarda Tabur Komutanı Binbaşı Celal (YAKAL) beyin bu tayinin durdurulması için Milli Müdafaa Vekaletine yazdığı yazı şu şekildedir:

“42. Bölükten Üsteğmen Enver Efendi uzun süreden beri Hava Kuvvetlerimizin tecrübe işlerinde ve heyetlerinde çalışmaktadır. Ve bu işlerin ehlidir. Ne burada ne de diğer hava kıtalarında kendisinin yerini tutacak zabitte yoktur. Diğer taraftan adı geçen av pilotudur ve tayyareler üzerindeki uçuşları tekemmül gayesine varmaktadır. Ve en mümtaz av pilotudur. Bu günkü vaziyette kendisinin av bölüklerinden ayrılması da mahsurlu görülmektedir. Bu nedenle Birinci Mülazım Enver Efendi’nin taburda bırakılması ve yerine, ayrılmasında mahsur olmayan diğer bir subayın tayinine emir ve izinlerinizi istirham ederim efendim.”

Bu yazıdan anlaşıldığı gibi Üsteğmen Enver Efendi dönemin tecrübe uçuşlarında gerçek ehliyet sahibi ve en seçkin av pilotu olduğu kabul görmüştür. Ancak tayin değiştirilmez. Bu yıllarda uçak alım satım işlerinin çokluğundan yoğun bir yabancı ziyaretçi ve yurt dışı tetkik gezileri furyası vardır. Üsteğmen Enver Efendi bütün bu işler için her seferinde Diyarbakır’dan Eskişehir’e çağrılır.

1931 yılında, Kurtuluş Savaşında  subay yapılan Askeri Lise öğrencileri “İkmali Tahsil”e (öğrenim tamamlama) çağrılır. Bu tahsili görmeyenler bir üst rütbeye terfi edemeyecektir. Üsteğmen Enver Efendi bu tahsili 1932 de bitirerek Yüzbaşılığa terfi eder. 1932 yılında Eskişehir Tayyare Alayı 41. Tayyare Bölük Komutanlığına atanır. Bir sene sonra “Tecrübe Muayene Komisyonu” azalığına getirilir.

Yüzbaşı Enver Efendi

1933 yılı çok önemli bir yıldır çünkü Cumhuriyetin 10. Yılı kutlanacaktır. Bu kutlamalar sırasında uçaklarımızın tören geçişi yapmaları planlanır ve bu görevin eğitim ve icrası Yüzbaşı Enver’e verilir.

Cumhuriyetin 10. Yıl kutlamalarında havacılar ve bahriyeliler

Cumhuriyetin 10. Yıl kutlamalarına Sovyetler Birliğinden gelen havacılar da katıldı. Uçakları ile çeşitli gösteriler yaptılar. 1934 de bu ziyarete karşılık vermek için Moskova’ya bir uçuş düzenlenir. Bu uçuşa seçilenlerden birisi de Yüzbaşı Enver Akoğlu’dur.

Moskova uçuşuna katılan havacılar

Havacılarımız Rus bandosunun çaldığı İstiklal marşıyla karşılanıyor

Moskova uçuşu sırasında havada alınmış nadir bir fotoğraf

Enver Akoğlu Yüzbaşılığı sırasında, “Tecrübe Muayene Komisyonu” azası olduğu için birçok yurtdışı geziye katılmıştır. Bunlardan en ilginci İngiltere gezisidir. İngiltere’ de bir uçak fabrikası ziyaretinde test pilotu kalkar ve basit hareketler yaparak hemen iner. Yüzbaşı Enver Akoğlu bu uçakla uçmak ister ancak güçlük çıkarırlar. Sonunda test pilotu ile bir meydan turu attıktan sonra yalnız uçmasına izin verilir. Uçakla kalkış yapan Enver Akoğlu yere parelel uçup sürati artırdıktan sonra bir imelman yapar bunu seri akrobasi ile tamamlayarak iner. Gözü pek pilotumuz, İngiliz  test pilotuna “Bu iş böyle yapılır“ dersi vermiştir. Bu durumu İngilizler hayretler içinde izlerler. Bu gezide Enver Akoğlu toplam 14 ayrı İngiliz tayyaresi ile uçarak uçakların performansını test eder. Bu gezi sonunda İngiliz Hava Bakanlığı Türk Genelkurmayına Enver Akoğlu ile bir takdirname gönderir. Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak’ta bir yazıyla Enver Akoğlu’nu tebrik eder.

İngiliz Hava Bakanlığı tarafından gönderilen takdirname

Mareşal Fevzi Çakmak tarafından imzalanan takdir yazısı

Enver Akoğlu 1941 de Binbaşılığa; 1945 de Yarbaylığa; 1948 de Albaylığa terfi eder. Bu rütbelerde Tayyare tabur ve Alay komutanlıkları yapar. 1951 yılında Albay rütbesi ile Balıkesir Üs Komutanlığına tayin olur. Bütün bu tayin ve terfi dönemlerinde uçuştan hiç ayrı kalmaz.

1952 yılında Tuğgeneralliğe terfi eder ve Balıkesir Üssünde Ülkemizin ilk jet filosunu kurar. Hava Kuvvetlerimizde 58 yaşındayken, jet uçağı ile uçan ilk generaldir.

1954’de 1’nci Hava Kuvvet komutanlığına atanmış ve 1955 de Tümgeneralliğe terfi etmiş ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı Tetkik Kurul Başkanlığı yapmıştır.

1957 de Korgeneral olmuş ancak iki ay sonra istifa ederek Milletvekilliği seçimine katılmış ancak kazanamamıştır. Bir süre Türk Hava Yolları genel müdürlüğü yaptıktan sonra Kontenjan Senatörü olarak  seçilmiştir.

36 yıllık pilotluk hayatında 132 ayrı tip uçakla 4542 saat uçan bu efsane pilot, 23 Haziran 1962 de kalp yetersizliğinden hayata gözünü yummuştur. Kabri doğduğu yer olan Çengelköy’deki aile mezarlığındadır. Nur içinde yatsın!

Enver Akoğlu generalle karıştırılan bir pilot vardır. Bu kişinin de adı Enver Akoğlu’dur. Ancak tam adı Ali Enver Akoğlu’dur. Harbiye Nazırlığı yapmış Enver paşanın Naciye sultan’dan olan tek oğludur. 1921 Berlin doğumlu olup babasını hiç görmemiştir.

Teğmen Ali Enver Akoğlu

TBMM, 5 Temmuz 1939 da bir kanun çıkararak, anneleri sultan, babaları asker olan hanedana mensup çocuklara Türkiye’ye gelme izni verdi. Bu izinle birlikte Enver paşa’nın çocukları İstanbul’a dönerler. Ali Enver Harp Okulunu bitirerek pilot olur. Başarılı bir pilottur ve dört lisan bilmektedir. Üsteğmenliğinde Londra’da Ateşe yardımcılığı yapar. Yüzbaşı iken Harp Akademisi sınavlarına girer ve kazanır. Fakat bazı generaller “Enver Paşa’nın oğludur, belki başımıza dert olur” diyerek akademiye girişini engellerler. Ali Enver Yüzbaşı iken istifa eder.

Ali Enver Akoğlu annesi Naciye Sultanla beraber

Ali Enver, gazeteci Abidin Daver’in kızı Perizat hanım ile evlenir, çift 1955’te doğan kızlarına Arzu adını koyarlar. Evliliği 1964’te biter ve eşinden ayrılır. Ordudan istifa ettikten sonra özel sektörde çalışmaya başlar ve Türkiye’den ayrılır. Avusturya’ya yerleşen Ali Enver burada İsviçreli bir hanımla evlenir. 1971 yılında eşiyle çıktığı bir dağ gezisinde düşerek başını kayalara çarparak elli yaşında hayata veda eder.

Eski Hava Kuvvetleri Komutanı Muhsin Batur Paşa, Ali Enver’in cenaze töreninde “Biz büyük bir hata, hatta cinayet işledik. Bu çocuk Hava Kuvvetleri Komutanı olması lazımken şu anda trajik bir şekilde öldü” demiştir. Hazin bir hikaye !

SEVGİYLE KALIN!